Nasıl Not Tutulur?

Not tutmayı öğrenmek okumanın kalitesini ve okumaktan aldığınız verimi etkileyen bence en önemli unsurdur. İyi bir okur olmak önce not almayı gerektirir. Neden mi? Bunun cevabını yine maddeler halinde vermeden önce kendinize sormanız gereken ilk soru, "Yazmayı seviyor muyum?" olmalı. Yazısız bir okuma vaktinizin çöp olması anlamına gelir. Okurken not almaya üşeniyorsanız okumayın daha iyi. Okuduktan sonra birkaç cümle kuramıyorsanız da aynı şekilde... Şimdi gelelim nasıl tutulması gerektiğine...

1) Dikkatinizi Ne Çekiyor?

Öncelikle "-meli, -malı" gibi cümlelere riayet etmeden önce durup bir sorgulamak ve kendinizin ne yapması gerektiğine yine kendinizin cevap vermesi gerekiyor. Ne demek istiyorum?  "Okurken şunlara şunlara dikkat edilmesi gerekiyor," gibi cümlelere kulak asmadan önce elinize bir kitap aldığınızda kitabın neresi hoşunuza gidiyorsa, rahatsız ediyorsa ya da düşünmeye sevk ediyorsa not alabilirsiniz. Okunan her metin okurun yorumuna açıktır. Sizin için neresi yorum yapılabilirse yani bir fikir üretmeye meylediyorsa çekip çıkarabilirsiniz onu. 

2) Nasıl Kolayınıza Gidiyor?

Deftere mi yazmak daha kolay bilgisayara mı? Telefonda mı daha kolay ya da tablete mi? Hangisi kolay ya da zevkliyse onu yapabilirsiniz. Ben bilgisayarda not alıyorum. Bir metin yazacağım ya da göz atacağım zaman doğrudan elimin altında olması ciddi fark yaratıyor. İdealini siz bulun!

3) Neyi Not Almalısınız?

Not almak için okuduğum ilk kitap John Steinbeck'in "Fareler ve İnsanlar" kitabıydı. Ama neresini not almam gerektiğini bilmiyordum. Çünkü o zamana kadar yapılması gereken bir şeyler vardı ve biz öğrenciler olarak onu yerine getirmeliydik. Aslında böyle bir şey yoktu. İlk maddede bahsettiğim gibi fikir dünyanıza neresi hizmet ediyorsa istediğiniz şekilde alıp kullanabilirsiniz. Fakat önemli bazı hususlar var. Örneğin bilimsel bir kitabı okurken her sayfayı sayfaları yırtarcasına çizip not almak biraz ahmaklık olur. Sizin için önemli olan birkaç kitap için bu geçerli olabilir. Her yer sizin için önemli ve kışkırtıcı geliyordur, pekala öyleyse... Metnin ana fikrini ve temel argümanlarını anlayarak okuduğunuzda sonradan hatırlamak üzere çıkarılacak birkaç sayfa notun daha çok faydası olacaktır. Okumaya ilk giriştiğiniz zamanlar her şeyi not almak isteyeceksiniz, bu gayet normal. Olayı işinize yarayacak hale getirin!

4) İyi Not Alırım Diyorsanız...

Ben zaten bunları biliyorum diyorsanız, zihin haritaları oluşturmak da bir seçenek. Daha kavramsal ve daha akılda kalıcı olması adına güzel bir teknik olduğunu söylemeliyim. Biraz vakit alabilir ama haritayı oluşturmak sizin elinizde. YouTube'dan zihin haritasını nasıl oluşturacağınıza dair birçok video izleyebilir, öğrenebilirsiniz. 

5) Detaylar Önemli

Mutlaka ama mutlaka hangi kitabı okuduysanız, o kitabın yazarı, çevirmeni, yayınevi, sayfa numarası notların arasına eklenmeli. Çünkü bu notları aynı zamanda ileride kullanmak için alıyor olabilirsiniz, ya da bir romandan sadece çok beğendiğiniz bir cümlenin veya paragrafın olduğu yeri açıp tekrar okumak isteyebilirsiniz, her iki durumda da amacınıza hizmet edecektir. 

Şimdilik bu kadar yeter, devamı diğer yazımda...

02.02.2026