Kitap Nasıl Okunur -2-

Bugünkü yazımda önceki haftanın devamı olarak yine kitap okumaya dair birkaç not paylaşacağım. Önceki yazımda kimin kitabını okuduğumuzun ve neden okuduğumuzun öneminden bahsetmiştim. Kolaydan başlayarak okumayı keyifli hale getirmenin de okumanın ciddi destekçileri olduğunun altını çizmiştim. Not tutmaya da değinmiştim fakat başka bir yazıda daha detaylı olarak anlatacaktım. Şimdi yine birkaç madde halinde hayatınızı değiştirecek notlar paylaşalım. 

1) Okurken Pekiştiriyor musun?

Kitapların dünyasına giriş yapılmışsa artık bazı şeylerden kurtuluş yoktur. Bunlardan biri de okumaya devam etmek! Okurken insanlığın sinir hücrelerinde dolaşırız. Her kitap tarihsel ve düşünsel ağın bir parçasıdır ve hepsi öyle ya da böyle birbiriyle bağlantılıdır. Biz de okur olarak bu mirastan faydalanırız. Fakat bu faydanın kalıcı olmasını da isteriz. İşte bu yüzden okuma çapraz yapılmalı! Nedir bu? Elinize herhangi bir konudan, herhangi alelade bir kitabı alıp bitirmemektir... İlk yazımda belirttiğim kitabı neyi okuduğunuzu bilerek ve hedefleyerek başlarsanız elinizde bir okuma listesi de zamanla belirecektir. Bir konu etrafında yoğunlaşmaya başlayacaksınız ve onu beslemek için elinize aldığınız kitaba bir yenisini daha ekleyeceksiniz. Bir kitabı tamamen bitirip diğer kitaba başlamak gibi bir zorunluluk yok! İşinize yarayan bir kitaptan işinize yarayan bir bölümü okuyarak da bu çapraz okuma düzenine devam edebilirsiniz. Bu yöntemle okuduğunuz içerikle daha fazla ilişki kurup farklı bağlantılar oluşturabileceksiniz.

2) Kitabı Yorumluyor musun?

Yorumlamak sadece "beğendim", "güzeldi", "akıcıydı", "sarıyordu" gibi hisler ve duygularla ilgili konuşmak değildir. Bir metne eleştirel yaklaşmak metni objektif bir şekilde değerlendirmeyi sağlar. Böylece ulaştığınız her bilgiyi doğrudan edinmezsiniz. Bir süzgeciniz olur. Yanlış bilgi ve manipülasyonla dolu bir mecrada ancak bu şekilde hayatta kalınır! Kitap okurken alınan notlar ve zihinde süregelen analizler ışığında kısa bir yazı yazmak çapraz okumayı destekleyecek bir egzersiz olur. Bilgilerin ve argümanların değerlendirilmesini ve hafızada daha uzun süre kalmasını sağlar. Arkadaşlarınızla tartışmayı çok tavsiye etmem. Boş yaparlar... ;)

3) Kütüphanede Vakit Geçiriyor musun?

Kitapların arasında dolaşmak kitaplar hakkında genel kültürünü arttırır. Benzer yazarlara ve konulara ilişkin yeni keşiflere kapı aralar. Kütüphanede bulunmak seni okumaya teşvik ediyorsa bu da bir artı. E-kitap okuyucuda sıralanan hiçbir kitap, ahşap bir kitaplıkta tüm dokusu ve kokusuyla duran bir kitabın yerini tutamaz. 

4) Okuduğun Süreyi Nasıl Arttırıyorsun?

Kolaydan başla demiştik ilk yazıda. Aynı şekilde azar azar okumaya başlamak ve bunu rutine dönüştürmek ilk basamak! Ben okumaya belli bir süre ara verdikten sonra performansımın düştüğünü gözlemliyordum. Bunun için en iyi çözüm kademeli olarak okuduğum sayfa sayısını arttırmak ve süreyi uzatmak oldu. Örneğin ilk başta 50 sayfalık bir kitap bitirdim. İkinci gün 50-100 arasında başka bir kitap, üçüncü gün yine 50-100 aralığında başka bir kitap... Bu şekilde günde 600 sayfalık roman bitirir olmuştum. 50 sayfayı dikkatli bir okumayla bir buçuk saatte bitiriyordum. Dakikada bir sayfa okumak diye zorunluluk yok...

5) Birikimini Çeşitlendiriyor musun?

Altın yumurtlayan bir tavuk gibi ortada dolaştığımın farkındayım. Bir gün soğanı bile ağlatacağım! İşte bu yüzden kitap okumak sadece kitap okumak değildir! Okumak istiyorsan sadece oku! Müziği oku, resmi oku, doğayı oku, insanları oku, çevreni oku, dokunduğunu oku, yediğin yemeği oku... Okuduğunuz bir kitap hakkında vaktiniz ve hevesiniz el verdiği ölçüde okumanızı genişletebilirsiniz. Örneğin, "Gülün Adı" romanını ortaçağ filmleri, tarih kitapları, ortaçağda bestelenmiş müzikler, yine o zamanda yapılmış resimlerle zenginleştirerek okuyabilirsiniz. Böylece farklı kaynak ve araçlarla yüksek kültüre doğru sağlam adımlarla ilerleyeceksiniz. Nereden başlayacağınızı bilmiyorsanız İnstagram adresimizi takip edebilirsiniz.

"Kitap nasıl okunur?" başlıklı yazı dizimiz şimdilik bu kadar... Farklı konu başlıkları ve içerikler için okumaya devam edin!

Emir Çağrı Turgut

14.01.2026